Ancestral Mounds  

De grafheuvels van de Elsterberg bij Rhenen

Wie vanuit Elst bij Rhenen het Amerongsche Bos inloopt zal zich waarschijnlijk niet realizeren dat hij vanaf zijn eerste voetstappen in het bos omringd is door grafmonumenten voor doden uit een heel ver verleden. Links en rechts van de zandweg die we nu de Westerlaan noemen, bevinden zich, deels verscholen tussen het gebladerte, grote aarden heuvels. De meeste zijn rond en hebben een diameter tussen de 10 en 20 m, maar eentje is langwerpig en zo’n 40 m lang. Dit zijn grafheuvels uit de prehistorie. In het bos ten zuiden van de Elsterberg zijn er nu zo’n negen bekend. Het Ancestral mounds project heeft een uitgebreid onderzoek naar deze grafheuvels verricht, waarvan de resultaten nu in twee boeken gepubliceerd zijn. Lees er alles over op deze website of neem een kijkje in onze boekwinkel.

Dat we van het bestaan van deze heuvels op de hoogte zijn is te danken aan de vermaarde amateur-archeologe Lot Delfin (1914-2010). Tijdens de tochten die ze in de jaren ’60 en ‘70 van de vorige eeuw dagelijks met haar hond door het bos aflegde vielen haar talloze merkwaardige rondingen in het terrein op. Ze was ervan overtuigd dat dit prehistorische grafheuvels moesten zijn... > > lees verder > >

De ontdekking van de heuvels door mevrouw Delfin is zonder meer bijzonder te noemen. Het is anno 2010 al moeilijk om sommige grafheuvels in het bos te herkennen, maar dat was nog veel lastiger in de jaren ’60. De meeste heuvels waren door een dichte begroeiing van bomen helemaal aan het zicht onttrokken... > > lees verder > >

Dankzij het reddingswerk amateur-archeologen waren er inmiddels tientallen prehistorische vondsten in dit grafheuvellandschap gedaan waarvan het bestaan anders onbekend was gebleven. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, toentertijd bekend als de ROB) had zich ook sinds de jaren ’70 over de grafheuvels ontfermd... > > lees verder > >

Vanaf 2005 begon David Fontijn, onderzoeker aan de Faculteit Archeologie te Leiden, interesse te krijgen in de duizenden prehistorische grafheuvels die we heden te dage nog steeds in Europa bijna overal aantreffen. Wat waren dat eigenlijk voor grafmonumenten? Wat voor bedoelingen hadden de mensen die er toen hun doden in begroeven? Waarom liggen ze in zulke merkwaardige patronen in het landschap?... > > lees verder > >

Andere partijen, zoals de provincie Utrecht en Staatsbosbeheer, waren ook geïnteresseerd in die grafheuvels. Zij wilden vooral weten hoe ze die terreinen met grafheuvels zo goed mogelijk voor de toekomst konden beschermen – bij alle graafwerkzaamheden in het bos konden immers belangrijke prehistorische sporen ongezien verloren gaan... > > lees verder > >

De documentatie uit 1971 riep wel wat vragen op: we konden met de kennis van 2006 niet zomaar de conclusies uit 1971 overnemen. Één van die grafheuvels zou bijvoorbeeld uit de vroege bronstijd dateren (2000-1800 v. Chr.). Dat is een periode uit de prehistorie waar we maar heel weinig van weten en grafheuvels die uit die tijd dateren zijn er niet veel. We moesten dus eerst zeker weten of die heuvel inderdaad zou oud was... > > lees verder > >

Tegelijkertijd met de “Unitas-1-grafheuvel” groeven we ook een heel klein stukje op van een grafheuvel die daar zo’n 90 m vandaan ligt, aan de oostkant van de Westerlaan. Verscholen in het bos van het landgoed Prattenburg is van het zandpad een tweede grafheuvel te zien. Deze heeft een wat merkwaardige vorm, met een een heel steil talud. Dit is niet de oorspronkelijke vorm van de heuvel... > > lees verder > >

Ondanks de goede zorgen van de terreineigenaren, is in 2008 een grafheuvel van deze groep heel ernstig beschadigd. Het gaat om een heuvel die iets ten noorden van “Unitas 1” ligt, en nooit eerder door archeologen onderzocht is. Door onbekenden is hier in 2008 een heel groot gat in het centrum gegraven. Dit gat werd gebruikt om er een hut aan te leggen. Toen de boswachters dit ontdekten schakelden ze direct archeologen in... > > lees verder > >

Doel van het onderzoek was om meer te weten te komen over het landschap waarin de grafheuvels zich bevonden. Door alle puzzelstukjes- de opgravingen en de talloze amateurvondsten- te combineren konden we daar een antwoord op geven... > > lees verder > >

Zie een overzicht van de opgravingsfoto's van 2006 op de Elsterberg bij Rhenen... > > bekijk de foto's > >